Tarihte Bugün [1 Nisan]

'NİSAN BİR...'' İlk şakalar Fransa'da yapılmaya başlandı. Bu yıl değiştirilen takvime göre, eski yılbaşı sayılan nisanın 1'i, yerini yeni yılbaşı ''1 ocak''a bırakmaktaydı. Nisanın birinde yeni yıl kutlamaya alışmış olan halk ve yeni takvim uygulamasını beğenmeyenler, çeşitli şakalar yapmaya başladılar. Fransızlar, bu şakalara ''Poisson D'avril'' (Nisan balığı) adını verdiler.

01/04/1778            Oliver Pollock, doların simgesini yarattı.

01/04/1921            Metristepe'deki 10. Yunan Tümeni'nin geri çekilmesinin ardından taarruza geçen Türk birlikleri, II. İnönü Savaşı'nı kazandı. Milli Mücadele sürecinin dönüm noktalarından biri olan bu zaferin ardından; Fransa, Ankara ile anlaşmanın yollarını aramaya başladı.

01/04/1924            Münih'teki darbe girişimi dolayısıyla Nazi lideri Adolf Hitler 1 Nisan 1924 tarihinde 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
01/04/1924            1924. Topkapı Sarayı'nın mevcut eşyasıyla, İstanbul Asarı Atika Müzeleri Müdürlüğüne bağlanarak müzeye dönüştürülmesi, Bakanlar Kurulunca karara bağlandı.

01/04/1926            30 Ağustos'un, ''Zafer Bayramı'' olarak kutlanması hakkındaki kanun kabul edildi.

01/04/1928            Ankara Borsası Maliye Bakanı Fuat Ağralı tarafından açıldı.

01/04/1939            1 Nisan; İspanya'da milliyetçiler İspanya İç Savaşı'nın resmi olarak bittiğini açıkladılar.

01/04/1941            Yozgat Milletvekili Süleyman Sırrı Bey 1929 yılında Meclis Başkanlığına Bekarlık Vergisi adı altında bir öneri sunmuştu. Tasarıya göre, 25-45 yaşları arasında bulunan tüm bekar erkekler ve 20-35 yaşları arasında olup resmi bir daireden maaş alan tüm bekar kadınlar ödedikleri verginin bir mislini bekarlık vergisi olarak verecekti. Elde edilecek gelir fazla çocuk sahibi olan ailelere verilecekti. Ancak o tarihte Meclis bu kanun teklifini geri çevirdi. 1941 yılı bugün Bekar Vergisi Kanun Tasarısı tekrar Meclis'e gönderildi. Konu değişik zamanlarda gündeme geldiyse de her seferinde tasarı geri çevrildi. Sonuçta bekarlık sultanlık olarak kaldı.

01/04/1944            Şehir Tiyatrosu sanatçısı Hazım Körmükçü İstanbul'da öldü. Sahneye ilk kez Benliyan Tiyatro Kumpanyası'nda figüran olarak çıkmıştı. Komedyenliği çok sevdiği halde dramlarda da rol aldı. Sadece tiyatro değil operetlerin de en sevilen oyuncusu oldu. Muhsin Ertuğrul'un çevirdiği filmlerin çoğunda rol aldı.

01/04/1947            Irkçılık ve Turancılık ideolojilerini yaymak ve hükümeti devirmek için gizli cemiyet kurmaktan yargılanan 24 kişinin duruşmaları bitmiş, 11 kişi muhtelif cezalara çarptırılmıştı. Kararın Askeri Yargıtay tarafından bozulması nedeniyle davaya yeniden bakan sıkıyönetim mahkemesi, 1 Nisan 1947 günü tüm sanıkların beraatına karar verdi.

01/04/1948            İstanbul Fındıklı'daki Güzel Sanatlar Akademisi binası yandı.

01/04/1948            ABD'den alınan P-47 Thunderbold avcı uçaklarından ilk parti İzmir Gaziemir ve Balıkesir hava üslerine geldi.

01/04/1949            Türkiye İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine katıldı.

01/04/1949            Cumhuriyet Halk Partisi ve milletvekilliğinden ayrılan şair Behçet Kemal Çağlar, 1 Nisan 1949 günü Şadırvan adında yeni bir dergi çıkarmaya başladı. Yeni dergide sanat olaylarına, eski ve yeni sanatçıların şiir ve yazılarına yer verileceği açıklandı.

01/04/1950            BM, Kudüs'ün ikiye bölünmesi planını kabul etti.

01/04/1950            Eski başbakanlardan Recep Peker İstanbul'da öldü. Kütahya milletvekili seçildiği 1923'ten ölümüne kadar TBMM'de görev aldı. Bu süre içinde maliye, içişleri, milli savunma, bayındırlık bakanlığı görevlerinde bulundu. Dört kez CHP genel sekreterliğine seçildi. 1946'da çok partili dönemin ilk hükümetini kurdu. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün muhalefetle uzlaşma öneren tezine muhalefet edince Eylül 1947'de başbakanlıktan istifa etmek zorunda kaldı.

01/04/1952            Yeşilırmak'ın taşması sonucu 45 bin dekar tarım alanı sular altında kaldı, 543 ev boşaltıldı,; zarar 10 milyon lira.

01/04/1954            Halka ucuz gıda sağlamak amacı güden Migros şirketi kuruldu.

01/04/1955            Kıbrıs'ta EOKA terör örgütü faaliyetlerine başladı.

01/04/1956            Başbakan Adnan Menderes, 1 Nisan 1956 tarihinde Çatalağzı Elektrik Santralı'nın açılış töreninde yaptığı konuşmada muhalefete çatarak "Artık yetmez mi bu şeamet tellallığı" dedi.

01/04/1957            Batı Almanya'da bilim adamları nükleer silahlar üzerine çalışmayı reddetti.

01/04/1957            Milletvekillerinin mal beyanında bulunmasına ilişkin kanun teklifi 1957 yılı 1 Nisan günü TBMM Adalet Komisyonu'nda reddedildi.

01/04/1958            Kıbrıs'ta EOKA'cılar İngilizlere savaş ilan etti. EOKA'nın lideri Grivas Türklere de gözdağı verdi.

01/04/1961            27 Mayıs'tan sonra faaliyetleri yasaklanan siyasi partilerin faaliyetleri 1961 yılı bugün kısmen serbest bırakıldı.

01/04/1963            Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar intihar edeceğini açıkladı.

01/04/1964            Başpiskopos Makarios'un Kıbrıs Türk Alayı'nın garnizonuna dönmesi önerisi Türk hükümetince 1 Nisan 1964 günü reddedildi.

01/04/1965            Türkiye, BM Genel Sekreteri U-Thant'ın özel temsilcisi Golo Plaza'nın Kıbrıs konusundaki raporunu reddetti.

01/04/1965            Nüfus planlaması hakkındaki kanun 1965 yılı 1 Nisan günü Türkiye Büyük Millet Meclis'inde kabul edildi. Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllarda, doğurganlığı özendirici bir nüfus politikası izlenmiş ve doğum kontrol yöntemleri yasaklanmıştı. Sonuçta nüfusumuz hızla artmaya başladı. Yeni çıkartılan kanunla nüfus artışını kontrol altına almak amaçlanıyordu.

01/04/1966            İngiltere'de yapılan seçimlerde İşçi Partisi çoğunluğu elde etti.

01/04/1969            Münir Nurettin Selçuk'un 1969 yılı 1 Nisan günü Amerika'da verdiği konser 525 televizyon tarafından naklen yayınladı.

01/04/1971            Robert Kolej olaylar nedeniyle 4 günlüğüne kapatıldı.

01/04/1976            Amerika Birleşik Devletleri'ne ait Lockheed uçak şirketinden yapılan alımlara ait yolsuzluk iddialarını inceleyen Meclis Komisyonu 1 Nisan 1976 günü çalışmalarını tamamladı. Başbakan Demirel ve Milli Savunma Bakanı Ferit Melen'i sorumlu bularak haklarında soruşturma açılmasını istedi.

01/04/1978            Cumhuriyet döneminin ilk rektörü Ord. Prof. Dr. İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu, Ankara'daki evinde 92 yaşında öldü.

01/04/1979            Balıkçılar 1979 yılında 1 Nisan gününü Balık Bayramı ilan etti. Kumkapı'da 2 saat içinde halka 1,5 ton balık dağıtıldı.

01/04/1979            İran'da yapılan referandum sonuçlanmadan Humeyni İslam Cumhuriyeti'ni ilan etti.

01/04/1980            May Yayınları sahibi Mehmet Ali Yalçın yayıncıların kağıt sorunuyla ilgili olarak Ankara'da Sanayi ve Teknoloji bakanıyla görüşürken kalp krizi geçirerek öldü.

01/04/1981            Milli Güvenlik Konseyi emniyet mensuplarıyla çarşı ve mahalle bekçilerinin dernek kurmasını yasakladı.

01/04/1982            Nokta dergisi yayın hayatına başladı.

01/04/1988            Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin dağlık kesiminde 1988 yılının 1 Nisan günü çıkan çatışmada 20 PKK militanı ile bir binbaşı ve bir er öldü.

01/04/1988            İran Irak'ın Kürt kasabalarına hardal gazı attığını iddia etti.

01/04/1989            Şair Orhon Murat Arıburnu, 69 yaşında öldü.

01/04/1991            Türk Hava Yolları ve Havaş'ta çalışan 10.500 işçi greve başladı.

01/04/1992            Kürdistan Demokrat Partisi Lideri Barzani Türk Hava Kuvvetleri'nin sınır ötesi operasyonlarında PKK güçlerinin değil, sivil halkın vurulduğunu söyledi.

01/04/1993            İstanbul Kızıltoprak'ta biri kadın dört Dev-Sol militanı bir polis aracını taradı. 2 polis öldü. Militanları gizlendikleri boş binada sıkıştıran polis militanlardan üçünü öldürdü, birini yaralı olarak ele geçirdi.

01/04/1993            Ulaştırma Bakanlığı'nın 1 Nisan 1993 tarihinde yayımladığı bir genelgeyle özel radyolar kapatıldı.

01/04/1994            Veysel Atasoy da enerji ve tabii kaynaklar bakanlığından istifa etti.

01/04/1994            Bedrettin Dalan, Doğru Yol Partisi İstanbul milletvekilliğinden istifa etti.

01/04/1996            1978 yılında 7 öğrencinin ölümüyle sonuçlanan "16 Mart katliamı" davası yeniden açıldı. 1996 yılının 1 Nisan günü tanık olarak dinlenen Remziye Akkol, katliam bombasını kardeşi Zülküf İsot'un attığını söyledi."Kardeşim katliamı Türkeş'in planladığını söylemişti" dedi.Aynı gün Emlak Bankası eski Genel Müdürü Engin Civan tahliye edildi. Civan işadamı Selim Edes'ten rüşvet aldığı iddiasıyla yargılanmış ve 7 yıl 6 ay hapis cezası almıştı.

01/04/2005            61 sanıklı Hizbullah davasında 22 tetikçi ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

01/04/2005            Cumhuriyetin Tapu Kadastrosunu kuran, 16 eski dil bilen hayattaki tek kişi sıfatıyla ''ölene kadar emekliliği yasak''olan Milli Savunma Bakanlığı uzman bilirkişisi, şair, İstiklal Madalyası sahibi Naci Tanrısever (Karamanoğlu Naci Bey) İstanbul'da 104 yaşında öldü.

01/04/2005            24. Uluslararası İstanbul Film Festivali ''Yaşam Boyu Başarı Ödülü, sinema sanatçısı Sophia Loren'e verildi.