Kanserin biyolojisinin daha iyi anlaşılmaya başlaması ile kanserden korunma yöntemleri de daha açığa kavuşmaktadır. Sigara, katkılı besinler, tarım ilaçları ve obezite kanserin çevresel faktörleri arasında en önemlileridir. Kanserde erken tanıyı sağlayan tarama yöntemleri korunma kapsamında değerlendirilmelidir. Erken teşhis birçok kanserde hayat kurtarıcı bir yol üstlenmekle birlikte, hayat süresinin ve hayat kalitesinin artmasında rol oynamaktadır.
Kanserlerde kullanılan tarama yöntemleri:Meme Kanseri TaramaKadınlarda en sık görülen kanser meme kanseridir. Kadınlarda ölüm nedenlerinden 2.sırada yer almaktadır. Mammografi ile meme kanserinin erken tanısı yapılabilir. Memede sorun olan her yaştaki kadın ve sorun olmayan 40 yaş üstü kadınlar mamografi çektirmelidir. 40 yaşın üzerinde 2 yılda bir kez 50 yaşın üzerinde yılda bir kez çektirilmelidir. Çekim zamanı olarak adet bitimini takip eden hafta önerilmelidir.Mmeme kanseri erken yakalandığında tedavisi mümkün olup geç kalındığında mümkün olmamaktadır. Eğer ailede erken yaşlarda ve 1. derecede akrabalarında meme kanseri görülmüşse mamografik tetkikler ultrason desteğinde 30-35 yaşlara kaydırılabilir.Tüm kadınlar meme muayenesinin nasıl yapıldığını öğrenip, her ay adet bitimi bunu kendilerine uygulamalıdır.
Rahim Ağzı Kanseri TaramaHer evli kadın yılda bir kez rahim ağzı kanseri tarama testi olan smear testi yaptırmalıdır. Smear testine cinsel hayat başlamasıyla birlikte başlanmalıdır. Human Papilloma Virus serviks kanserine yol atığı bugün için bilinen en önemli faktördür. Bu virus için aşı programı başlasa da aşı için hala bazı soru işaretleri bulunmaktadır. 30 yaşına kadar üst üste 3 normal test sonucu olanlarda taramalar 2 yıla inebilir. Rahim ağzı kanseri (servikal kanser) erken yakalanırsa tedavisi mümkündür. Rahim ağzındaki sorunlar iyi huylu olabildiği gibi, kanser olarak da karşımıza çıkabilir. Smear testi yapmak son derece kolaydır. Kadın genital organları arasında rahim ağzı direk görülebildiği için rahim ve yumurtalıklardan farklı olarak kanserlerinin erken teşhisinde şanslı bir organdır.
Kolorektal Kanser TaramasıBüyük abdestte kan saptanması en ucuz ve kolay bir yöntemdir. Bu test yılda bir kez yapıldığı takdirde kolorektal kanserden ölüm oranında %30 azalma olduğu tespit edilmiştir. Büyük abdestte gizli kan +olan hastaların ancak %2-10unda kanser saptanır. Geri kalanı ise iyi huylu polipler oluşturur. Birinci dercede akrabalarında kolorektal kanser olan, ülseratif kolit hastalığı bulunan, daha önce adenomatöz polip saptanan kişilerde her yıl kolonoskopi,normal bireylerde ise 50 yaşın üzerinde 3- 5yılda bir kolonoskopi önerilmektedir.
Over Kanseri TaramaYıllık düzenli pelvik muayene, transvaginal ultrason, CA 125in kanda ölçümü söylenebilir. Ama ciddi anlamda bunlar erken teşhis yöntemi değildir. Ne yazık ki over kanserde erken teşhis yöntemi bulunmamaktadır.
Akciğer Kanseri TaramaAkciğer filmi balgam sitolojisi kullanılabilmektedir.
Mide Ve Özafagus Kanseri TaramaBazı çalışmalarda Helicobacter pilori ve Helicobakter felis bakterilerine yönelik yapılan tedavi kanser gelişimini önlediği bildirilmiştir.
Jinekolog Dr. Havva AÄžARGÃœN---------------
Not: Değerli okuyucularımız, yukarıda adı geçen hastalıklar başa gelmeden önlem almanın gereğini vurgulamak üzere bu yazıda sadece tarama yöntemlerinden bahsedilmiştir. Doktorlarımız ileride bu hastalıklardan bazıları konusunda sizleri detaylı şekilde bilgilendirecektir.