Osmanlilar'da toplu taşıma kurallari

6 Aralık 1909 târihinde kabul edilen Dersaadet Otobüs ve Omnibüs Osmanlı Anonim Şirketi Şartnâmesi
şu maddelerden ibâretti:

- Otomobil, otobüs, omnibüs ve emsâlinin resmi ve modeli taşıyacağı yolcuların miktarı, belediyenin izniyle olacaktır.
- Arabaların miktarı belediye tarafından tâyin ve gazetelerle ilân edileceği gibi, numaraları üstlerine yazılacaktır.
- Sırf kadınlar için ayrı olarak kâfi miktarda arabalar bulunacaktır.
- Sokaklarda beklemek yasak olup her yerde dâire mârifetiyle gösterilen yerlerde bir müddet durabileceklerdir.
- Bilâ-mezuniyet arabaların ta'tili sebebiyle ahâlinin bîzâr edilmesine meydan verilmeyecektir ve târifeden fazla ücret alınmayacaktır. Eşya nakliyesi için ayrıca târife yapılacaktır.
- Geceleri yolculardan fazla ücret talep olunmayacaktır.
- Köprülerden geçmek için her arabadan köprü ücreti alınacaktır.
- Askerlerden yarı ücret alınacaktır. Belediye çavuşları vazife hâlinde ücretsiz binecektir.
- Arabaların gerek temizleme ve gerek metanetine ve gerek trenlerin yolunda hareket eylemelerine ve zayıf ve sakat atlar koşulmamasına dikkat olunacak. Şehir içinde hareket edecek buharlı her nev'i arabaların sür'ati yarım sür'atten fazla olmayacaktır.
- Makinistlerin ve arabacıların ehliyetleri olacağı gibi güzel ahlâklarına dâir belediyenin tasdiki olmadıkça kabul edilmeyecektir.
- Talep olunan Ruhsatnâme'nin i'ta olunduğu günden itibâren beher araba için senevî târifesi mûcibince 20 kişilik ve fazlası için 1000 kuruş ve 1'den 19'a kadar olanlardan 600 kuruş belediyeye i'ta kılınacağı gibi hâsılat-ı gayr-ı safiyenin umumunda %5 her ay nihâyetinde bilhesap belediye menfa'atine terk ve te'diye edilecektir. Arabalarda kontor bulunacaktır.
- Hususi olarak kiralanan arabalar dahi, diğerleri gibi rüsûm ve hisse-i belediyeye tâbi olacaktır.