ÇOCUKLARINIZ ARASINDAKİ TEKRARLAYAN KAVGALARI ENGELLEMEK İÇİN
Kavga ya da çatışma anında haklıyı-haksızı, kavgayı başlatanı araştırmayın. İlk olarak ortamın sakinleşmasını hedefleyin. Sorunlarını kavgasız halletmelerini istediğinizi söyleyin. Oluşan durumdan her ikisini de sorumlu tutun. Daha sonra onlarla bire bir konuşun.
Kavga ya da kriz zamanları; sorunları çözme zamanı değildir.Haklı olana; onun haklı olduğunun farkında olduğunuzu söyleyin. Tekrar benzer durum olduğunda kardeşine nasıl davranabileceğini ve kavga olmaması için alınabilecek tedbirleri konuşun.
“Eğer ben senin yerinde olsam şöyle şöyle yapardım, sen de böyle yaparsan kardeşin şöyle davranır, ya da böyle yapmassan bu şekilde davranmaz” gibi yönergeler vererek rehberlik yapın.Haklı olan çocuğunuzla aranızda bir işbirliği başlatın.İşbirliğine girmek, sırdaş olmak, aranızdaki iletişimi kuvvetlendirir. Kardeşinin davranışlarını yönlendirmeyi öğrenmesi, insanları idare etme mahareti kazanmasına ve olgunlaşmasına sebep olur.
Suçluyu o sırada tespit etmeye çalışırsanız suçlu olan çocuğunuz kendini yalnız hisseder. Size ve kardeşine karşı öfkelenir, kardeşinden ya da sizden intikam alma duygusuna girebilir. İntikam almaya çalışan çocuğunuz, yaptığı istenilmeyen davranışıyla yine suçlu duruma düşer ve yine azar işitir. Bu durum bir kısır döngü haline gelebilir. Çocuğunuzun bu psikolojide ihtiyaç duyduğu ona güvenilmesi ve herşeye rağmen sevildiğini hissetmesidir. Çocuk beklediği ilgi alaka ve güveni göremezse, içine kapanır ve kendisini sadece saldırgan davranışlarıyla ifade eder. Her zaman esas ihtiyacı sevgi olan çocuk, sevilmediğini hissetmeye başlarsa zamanla sevilmeyecek davranışlar yapmaya alışır. Çocuklar anne ve babalarının sevgisini ölçmek için sabırlarını sonuna kadar zorlar.Anne babalığın en önemli marifeti sabırlı olmaktır.Çocuklar, kendilerine yapıştırılan etiketi hemen kabullenir ve o etikete uygun davranmaya başlarlar. Peygamber Efendimizin tavsiye ettiği gibi çocuğunuza
“Asil insan muamelesi yapın” ve olumsuz bir etiket yapıştırmayın.
“Hep senden çıkıyor, sen sebep olmasan kardeşinin birşey yapıcağı yok” gibi sözler söylemeyin
. Bu tür “sen söylesin, sen böylesin” gibi küçültücü sözler, çocuğunuzda size karşı “sen görürsün bak ben bir dahakine kardeşime neler yapıcam” düşüncesinin gelişmesine sebep olur.
Genelde çocuk bile olsa sağlıklı kişi, hatasının farkındadır.Bunu 3. bir kişinin yanında (kardeşi ya da babası da olsa) dillendirerek tekrar açığa çıkarmayın, mahçup etmeyin. Hata örtücü olun. Hatasının yeterince farkında değilse konuşarak mutlaka hatasını farkettirin. Hatası başkalarının yanında yüzüne vurulmayan, tekrar tekrar dillendirilmeyen ve kendisine güvenilen çocuk, normal şartlarda davranışını düzeltme yoluna gider.
Suçlu olan çocuğunuzun kavgaya sebep olan tarafını tamir etmesi için yardım etmek ya da sürekli tekrarlayan bir durumsa bir uzmandan yardım almak size düşen görevdir.Dikkat ediceğiniz bir nokta;Haklı olan çocuk, suçlu kardeşinin açıkça suçlanmasından kendine pay çıkarıp bundan gizli bir hoşnutluk duyabilir. Bilinçli ya da bilinçsiz tekrar kardeşinin benzer bir hata yapmasına ve kavga çıkarmasına sebep olabilir. Kardeşinin zaafı ya da kusurlu tarafıyla kendisi başedebilecekken hemen anne babasına onu şikayet edip azar işitmesine sebep olabilir. Mağdur rolü, ona anne ve babasının merhametini ve daha fazla hoşgörüsünü kazandırmıştır çünkü. Bunları çok uyanık değilse bilinçli olarak yapmaz ama unutmayın her zaman çocukların tek amacı sevgiyi ve biricik olmayı becermektir, ister bilinçli ister bilinçsiz.. Anne babanın hoşlanacağı, takdir edeceği şekilde, kimi zaman mağdur, kimi zaman güçlü olarak… dikkati üzerine çekmeyi ve sevilmeyi ister çocuk…
Siz, ona güvendiğinizi ve bir daha yapmayacağını beklediğinizi söyleyin.Hamburger yöntemi dediğimiz iki olumlu mesaj arasında esas vermek istediğiniz mesajı vererek konusun.
Konuşmanıza önün güzel bir huyunu ya da davranışını söyleyerek başlayın, sonra hatasını ve ne yapmasını beklediğinizi söyleyin(ne yapmamasını değil) En son yine baştaki gibi olumlu mesajla
“sana bu davranışını düzeltebileceğin konusunda güveniyorum” diyerek konuşmanızı bitirin. Çok kısa ve öz bir konuşma yapın.
Konuşmanızda çocuğunuzun kendisine değil davranışına atıfta bulunun. “Kendini değiştir” değil “davranışını ya da alışkanlığını değiştir” gibi …
Psik.Tuba Erdönmez YILDIRIM
akwa.com